تخمه

عوامل مؤثر در کیفیت محصول تخمه، قسمت اول: وجین

عوامل مؤثر در کیفیت محصول تخمه، قسمت اول: وجین

قبل از اینکه به وجین‌کردن و مسائل پیرامون آن بپردازیم، چند سؤال در ذهن هر خواننده ایجاد می‌شود که یک‌به‌یک به هرکدام خواهیم پرداخت:

  • وجین چیست؟
  • ابزار وجین کدام‌اند؟
  • فصل وجین چه فصلی است؟
  • شیوه‌های جایگزین برای وجین‌کردن چیست؟
  • وجین‌کردن چه تأثیرات مستقیمی بر کمیت محصول دارد؟
  • وجین‌کردن چه تأثیرات مستقیمی بر کیفیت محصول دارد؟
  • احتمال ازبین‌رفتن علف هرز با وجین چند درصد است؟
  • هر محصول چند بار وجین می‌شود؟
  • چه موقع وجین نمی‌کنند؟

وجین چیست؟

وجین‌کردن به عملی اطلاق می‌شود که در آن علف‌های هرز اطراف محصول کشت شده (در اینجا مقصود کدو و آفتاب‌گردان است)، از بین می‌روند و محصول فرصت کافی برای رشد و نمو را پیدا می‌کند.

روش وجین مزرعه تخمه آفتابگردان

ابزار وجین تخمه آفتاگردان و تخمه کدو کدام‌اند؟

از مهم‌ترین ابزارآلات وجین‌کردن  مزارع تخمه  به روش سنتی می‌توان به کج‌بیل، و از ابزارآلات نوین و امروزی‌تر می‌توان به دستگاه‌های مکانیزه و سم‌های علف‌کش که مفصلاً بدان پرداخته خواهد شد، اشاره کرد.

هر کدام از این روش‌ها معایب و مزیت‌های خاص خود را دارند که به برخی از آنها اشاره می‌شود:

معایب:

  • دستمزد بالای کارگران (با احتساب تورم از سوی کشاورز) و سرعت پایین انجام کار به دلیل برخی محدودیت‌ها
  • سفت‌شدن زمین و خاک بدلیل رفت و آمد زیاد تراکتور  و  وسیله های سنگین وجین
  • آلودگی‌های زیست‌محیطی و کشنده بودن سم برای حشراتی مهم مثل زنبور که در این چندساله منجر به ازبین‌رفتن چندین زنبورستان شده است.

مقایسه:

  • وجین‌کردن دستی، از آلودگی محیط‌زیست و سفت‌شدن بافت خاک جلوگیری می‌کند.
  • مدت‌زمان و هزینة صرف شده برای وجین‌کردن مکانیزه و سم‌پاشی، در مواقعی بسیار کمتر است

فصل وجین گیاه تخمه آفتابگردان یا تخمه کدو  چه فصلی است؟

پس از کشت بذر تخمه که بدان در مقالة کشت تخمه اشاره شده، نوبت وجین‌کردن محصول و اهدای فرصت رشد به آن داده می‌شود؛

ابزار وجین

فصل وجین تخمه آفتابگردان  از اواخر بهار شروع و معمولاً تا اوایل و گاهی تا اواسط تابستان ادامه میابد (این مدت بسته به زمان کشت، نوع کشت و محصول کشت شده متفاوت است؛ مثلاً تخمه‌کدویی که در اواخر  اردیبهشت کشت شده، و قرار است 2 بار وجین شود، کار وجینش در اواسط تابستان به پایان می‌رسد).

شیوه‌های جایگزین برای وجین‌کردن چیست؟

برای وجین‌کردن مزارع  تخمه به‌جرئت می‌توان گفت شیوة جایگزینی وجود ندارد، در ادامة مقاله به تغییرات حاصل از وجین محصول تخمه پرداخته خواهد شد و این قطعیت، حتمیت پیدا خواهد کرد!

اما شیوه‌های کمکی برای کم‌کردن حجم علف هرز وجود دارد که از آن می‌توان به سم‌پاشی خاک شخم زده مزارع کاشت تخمه  در فصل پاییز و همراه با آب خاک از یا اولین آبیاری زمین اشاره کرد.

وجین‌کردن چه تأثیرات مستقیمی بر کمیت محصول تخمه  دارد؟

  در اوایل رشد بذر تخمه  چون گیاه قدرت محافظت از خود در برابر برخی حشرات و آفات را ندارد، به‌شدت خطر قطع‌شدن ساقة نحیف خود توسط این حشرات را احساس می‌کند، با وجین‌کردن زمین های زیر کشت تخمه چون خانة این حشرات خراب می‌شود و دیگر جایگاه امنی برای خوردن و خوابیدن ندارند، بالاجبار ناگزیر از ترک محل می‌شوند و این یعنی تأثیر مستقیم وجین بر کمیت محصول یا همان مقدار برداشت تخمه آفتاگردان یا تخمه کدو.

وجین‌کردن چه تأثیرات مستقیمی بر کیفیت محصول تخمه  دارد؟

وجین بر کیفیت محصول نیز تأثیر زیادی دارد، در وجین ترکیب خاک تغییر میابد، برخی ریشه‌های ریز گیاه  قطع می‌شود و گیاه  آفتابگردان عمده تمرکز خود را به رشد دادن ساقة اصلی می‌دهد نه افزایش بیهودة تعداد ریشه‌های نحیف، کود پاشیده شده به کمک وجین به ریشة گیاه می‌رسد و گیاه آفتابگردان  آن را راحت‌تر جذب می‌کند، و تأثیرات دیگر که بعداً به آنها پرداخته خواهد شد.

 احتمال ازبین‌رفتن علف هرز مزارع تخمه  با وجین چند درصد است؟

برخی از علف‌های هرز قدرتمندتر از آن هستند که با یک‌بار قطع‌شدن به هر روشی از بین بروند! در اصطلاح محلی این‌طور کنایه می‌زنند که: فلان علف قبل از اینکه ما از زمین برویم دوباره سبز شده! ولی در کل می‌توان گفت 50 %علف های هرز با یک بار وجین دیگر رشد نمی کنند،یا تا موقع شد محصول نمیتوانند هم اندازه با آن رشد کنند.

مزارع  تخمه آفتابگردان یا تخمه کدو چند بار وجین می‌شود؟

برخی از محصولات به سبب دیر شاخ‌وبرگ دادن و پوشاندن سطح خاک، 2 بار باید وجین شوند؛مثل کدو

برخی محصولات هم به سبب رشد عمودی سریعشان یک‌بار وجین هم کفایتشان است؛ مثل آفتاب‌گردان.

چه موقع کشاورز دیگر نیازی به وجین‌کردن مزارع تخمه نمی‌بیند؟

 آخرین وجین رسمی هر محصول کشاورزی را می‌توان هم‌زمان با رشد افقی (کدو و امثالهم) و رشد عمودی (آفتاب‌گردان) به میزانی که سطح زمین قابل رویت نباشد.

در تقویم کشاورز اما نقطة پایانی برای آخرین وجین وجود ندارد!

چرا که کشاورز در موقع برداشت از زمین بوته‌های رشد کردة علف‌های هرز را میکَنَد،در موقع شخم‌زدن ریشه‌های دارای استعداد رشد را جمع می‌کند و در موقع کاشت با کج‌بیل علف‌های ریز را از بیخ میکَنَد،و این چرخه دائماً در حال تکرار است…

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *